Novak Andesilić: KOLHIDA U DALMACIJI I CRNOJ GORI

Zlatno Runo na Skadarskom jezeru“

Naučnici Američkog Kolumbija univerziteta, (Columbia university) Volter Pitman (Walter Pitman) i Vilijam Rajan (Wiliam Rayan) su 1998. u djelu “Nojev Potop: Nova naučna otkrića o događaju koja su promijenila istoriju”, dokazali da je Crno more u drevnoj Kolhidi prvobitno bilo slatkovodno jezero, ali nikako nijesu mogli odgonetnuti šta se desilo i kako je jezero postalo more. 

Istraživač Homerovog djela i podneblja Novak Andesilić već trideset godina tvrdi da se legendarni Trojanov grad – Sveti Ilij,a - nalazio u zaleđu Skadra i Bojane, na istočnom obodu Zetske ravnice. Na ovu temu objavio je četiri knjige i nekoliko desetina istraživačkih radova. 

Pored drevne Troje, Andesilić istražuje i druge drevne civilizacije Evrope i sredozemlja iz vremena Homera. Ovaj članak je kratak izvod o Kolhidi; civilizaciji koja je nekoliko dinastija starija, ali geografski neodvojiva od Troje. Autor kaže da drevno djelo „Argonautike“ veoma argumentovano kazuju da se drevna Kolhida nalazila na obalama Dalmacije, Crne Gore i duboko u zaleđu Jadrana.. Tumaćeći brojne geografske argumente Andesilić se pita:

Kako objasniti kazivanje izvornog djela „Argonautike“ da su ostrva Dalmacije i južnog Jadrana prvobitno pripadala Kolhidi, a da su kasnije kolonizirana od Liburnije, zemlje koja se nalazila na sjeveroistoku Jadrana – sjeverno od rijeke Krke:

„Od Hilejske one se otisnuv’ zemlje, u daljinu
otplove žurno, u moru za sobom ostaviv otoke
ona što ih Kolhiđani nastane prije, Liburnski kasnije
zvani: Isu, Diskelad, i ljupku Pitijeju onu. 
junaci potom do otoka Kerkire stignu, 
Posejdon gdjeno Asopa nastani kćerku Kerkiru...“ 
"Argonautike" IV; 561-567, Prevod, Dr. Marko Višić; ITP „UNIREKS“, Podgorica 2007.

OSTRVA DREVNE KOLHIDE U JADRANSKOM MORU

Zvanična istorija pouzdano kazuje da su u pitanju ostrva Ilirije u Jadranskom moru, koje se nekada, - po ijonskom narečju naroda sa njenih obala, - nazivalo Ijonsko more. Platonovo djelo „Ijon“, koje je u potpunosti posvećeno Homerovom rapsodu Ijonu, kao i mit o princezi Iji, koja je protjerana u Kolhidu, ukazuju na naziv naroda "Ijonci" i Ijonsko more.

 

Ono što intrigira zdravu logiku je činjenica da ni istoričari niti tumači antike ne kazuju ovo što kazuje izvorno djelo, da su ostrva Jadrana prvo pripadala zemlji Kolhidi, a kasnije Liburniji, iako sva istorijska djela kazuju da je današnje Korčula bila Kirkino ostrvo, što jasno kazuju i „Argonautike“ i „Odiseja“. Vladarka Korčule Kirka je bila rođena sestra kralja Kolhide – Ajeta, koji je živio na obali Skadarskog jezera. (Kolhidskog Crnog Mora). 

Logika se nikako ne može pomiriti sa zvaničnom istorijskom činjenicom da se ostrva jedne zemlje, mogu nalaziti na Jadranu, a matična zemlja tri hiljade kilometara daleko na istok – u Gruziji. 

Posebno treba obratiti pažnju na stihove koji kazuju da je Korčula nekada bila spojena sa Pelješcom i kopnom i da je pored nje proticala rijeka Asop - danas Neretva.
U skladu sa prethodnim stihovima „Argonautika“, i kazivanju da Kirka živi na Kolhidskom ostrvu Kerkiri, danas Korčuli, koje je djelimićno potopljeno u Jadranu, i Homer u „Odiseji“ kazuje da Kirka živi na ostrvu, kojim je vladao njen brat - kralj Kolhide - Aiet (Eet), koje se po njemu naziva Aietsko ostrvo:

“….Zatim na Aietsko ostrvo doplovismo. 
Boginja tu je živjela strašna Kirka ljepòkosa, 
na čovječijem glasu žena, koja je rođena sestra Aiétu, 
srditom bogu; ....“ (Odiseja X 135-138).

Prevodioci Homera ovo ostrvo prevode Eetsko ostrvo, jer se ime kralja Kolhide piše Aiet, a čita – zavisno od jezika – Eet, Aiet ili Ajet. (Ovo je shvatljivo poliglotama i etimolozima). 

Drugi nepobitan dokaz „Argonautika“ da je Kolhida bila na Balkanu je uplovljavljanje Argonauta pod glavni grad Kolhide – Aju, na slatkovodnom „Crnom moru“.

CRNO MORE KOLHIDE JE DANAŠNJE SKADARSKO JEZERO

Naučnici Američkog Kolumbija univerziteta, (Columbia university) Volter Pitman (Walter Pitman) i Vilijam Rajan (Wiliam Rayan) su 1998. u djelu “Nojev Potop: Nova naučna otkrića o događaju koja su promijenila istoriju”, dokazali da je Crno more prvobitno bilo slatkovodno jezero. Na osnovu detaljnog ispitivanja drevnih spisa pomenuti naučnici dokazuju „da je Crno More zemlje Kolhide, nekada bilo znatno manjih dimenzija i da je ono bilo slatkovodno jezero duboko oko 60. m. koje se napajalo rijekama koje su bile okružene plodnim poljima.“

Oni smatraju da je iznenada došlo do katastrofalnog potopa Crnog mora u Kolhidi, ali ne mogu da objasne ni kad se, ni kako desio. Međutim ! Naučnike je u tešku zabludu dovela činjenica, što zemlja Kolhida uopšte nije u Gruziiji na Crnom moru, već na Balkanu na slatkovodnom Skadarskom jezeru, koje je i danas duboko oko 60. m. upravo onoliko koliko su i naučnici našli u izvornim spisima, koje - kako "Argonautike" kažu - otiče u Ijonsko more.

UPLOVLJAVANJE I ISPLOVLJAVANJE ARGONAUTA IZ SKADARSKOG JEZERA U IJONSKO MORE

U „Argonautikama“ se kaže, da Argonauti uplovljavaju u jezero jednim rečnim tokom, a isplovljavaju kroz dva rukavca druge rijeke. Argonauti su uplovili koritom Bojane, trojanske Jelinspone (gr. Helesponta), a isplovili rukavcima Drima (Istra), koji se istočno od Skadra račva u dva kratka rukavca. Jedan teče prema Ijonskom – danas Jadranskom - moru, a drugi prema zalivu koji je dosezao blizu Skadarskog jezera.

„............; jedan u Jonsko more izliva vode, 
a drugi, odvoji kad se, u duboki utiče zaliv...“ 
(Argonautike IV 289 – 291. Prevod, Dr. Marko Višić; ITP „UNIREKS“, Podgorica 2007).

UPLOVLJAVANJE ARGONAUTA JELIN-SPONOM (BOJANOM) I ISPLOVLJAVANJE RUKAVCIMA ISTRA (DRIMA)

NEKADAŠNJI ZALIV JONSKOG (DANAS JADRANSKOG) MORA, OPJEVAN U STIHOVIMA ARGONAUTIKA

U djelu se čak kaže da se Drim (Istar) račva kod rečnog ostrva Peuka. Ostrvo se jasno vidi na karti. Činjenica koju posebno valja isgtaći je ta da Argonauti uopšte ne plove Istrom, već njegovim rukavcima isplovljavaju iz Skadarskog jezera u Jonsko more.
U vrijeme Argonauta, i kasnije Troje, postajao je veliki zaliv između Jadranskog mora i Skadarskog jezera. Danas se na tom prostoru nalaze velike močvare. Taj močvarni zaliv koji je zalazio 10. km prema jezeru je, u periodu od 4000 godina, zatrpan ogromnim erozivnim nanosima Drima. Tim nanosima Drim je zatvarao rijeku Bojanu i uslovio podizanje nivoa Skadarskog jezera i potapanje Zetske ravnice. Taj proces potapanja Zetske ravnice i danas traje, a tok Bojane postaje sve duži,

Danas postoji nepobitan dokaz o količini taloga koje nanosi Crni Drim na Bojanu. Taj dokaz je ostrvo Ada koje je nastalo u periodu od zadnjih 150 godina, potapanjem jednog broda na starom ušću Bojane u more. Danas je površina tog nanosa oko 5. km². Ovaj podatak ukazuje da je za zadnjih 3000. godina nanosima Drima i Bojane pokriveno oko 100 km². zaliva koji je dosezao do Šaskog jezera, gdje je bio i Ahejski tabor pod Trojom.
U vrijeme trojanske dinasije rijeka Bojana se naziva Jelin-spona (gr. Hele-spont). Na njoj je bilo sidrište 1186 lađa pod Trojom. Dobila je ime prije Trojanske dinastije, upravo u vrijeme Kolhide, po Orhomenskoj princezi Jeli (gr. Heli) koja je - daleko prije Troje - pala sa zlatnog ovna (Zlatno runo) i utopila se u kolhidskoj rijeci koja je po njoj dobila ime Jelin-spona.


„ARGONAUTIKE“. KADMO JE VLADAO DOLINOM NERETVE

Sledeći dokaz koji upotpunjuje ovu geografsku kompoziciju je priča o pretečama Ilira Kadmu i Harmoniji i Kadmovoj Sestrri Evropi, po kojoj je cijela Evropa dobila ime. U „Argonautikama“ se kaže da je Kadmo živio uz obale velike Ilirske rijeke, koja se ulivala u more u neposrednoj blizini Kirkinog ostrva – Kerkire: „...Uz crnu duboku Ilirika rijeku, gdje grob je Harmonije i Kadma....“ (Argonautike IV 516-517).

Crna duboka Ilirika rijeka“ na kojoj je i grob Kadmosa i Harmonije je rijeka Neretva, koja je svojim „crnim“ nanosima formirala ogromna plodna polja u donjem toku, od Hutovog blata do ušća u Jadransko more.

Homer u „Ilijadi“ kazuje da je glavna rijeka Kadmovog plemena bila rijeka Asop, danas Neretva. U skladu sa Homerom, u „Argonautikama“ se kaže da se Asop ulivao u more blizu ostrva Kerkire (Korčule):

„....Junaci potom do otoka Kerkire stignu,

Posejdon gdjeno Asopa (rijeke) nastani kćerku, Kerkiru,

sa uvojcima lijepim i odvoji daleko od Phliunta zemlje....

.“ ArgonautikeIV; 566-568, Prevod, Dr. Marko Višić; ITP „UNIREKS“, Podgorica 2007.

Kadmo je bio Ilir. Bio je nosioc kulture drevne Evrope. Osnivač pisma i tvorac pjesme i muzike (Harmonije), posvečene bogovima. U njegovom imenu se krije pojam „kaditi, kad, miomiris. On je osnovao grad Tebu, danas Daorsan, kod Stoca. U Eshilovoj tragediji „Sedmorica protiv Tebe“ navodi se da grad Tebu opasuju dvije vode: Ismena i Dirka. Danas su to rijeka Bregava i izvor Radimlja. Ismena je bila kćerka legendarnog cara Edipa, za kojeg Homer u „Ilijadi“ kazuje da je vladao Kadmovim kraljevstvom. Car Edip je bio peto koljeno od Kadma

„.....Taj Mekistej nekad u Tebu došao bješe, kada preminu Edip,

na pogreb, i tu (na pogrebnim igrama), Nadjača sve Kadmejce...... „

(Ilijada XXIII 679 – 681).

U dugom vremenskom periodu postojanju dinastija, u praistoriji Balkana, najstarija je Kadmova dinastija – Kadmeja. (Edip je peto koljeno od Kadma). Zatim slijedi Kolhida, pa tek Trojanova i Ilijina dinastija, a onda Ilira. Sve ove dinastije su egzistirale na obalama Jadrana, između rijeka Krke u Hrvatskoj i Valone u Albaniji.

Kada se analizira geografija „Argonautika“, posebno treba obratiti pažnju na to kako su u „Argonautikama“ savršeno opisano rukavci Istra (Drima), Ijonsko - danas Jadransko - more i zaliv koji je u međuvremenu pokriven nanosima Drima i Bojane.

Pošto su Kolhiđani presjekli odstupnicu Argonautima na Jelinoj sponi, danas Bojani, Argonauti kreću uzvodno - uz rukavac Drima, koji se uliva pod Skadrom, a onda se drugim rukavcem spuštaju u (I)Jonsko more. U stihvima je opisana i specifično rečno ostrvo kod razvođa Drima:

„....Oni preteknu njih, oploviv’ prevlaku zemnu,

kod zaliva krajnjeg unutar Jonskoga mora.

Istar omeđuje ostrvo jedno, Peuka zvano. (v. kartu)

tri ugla štono imade; krajem je širim obali okrenut morskoj,

a užim naspram rečnome toku, zbog čeg se Istar na dva dijeli toka.

Jednoga Narek-om zovu, Kalonom drugog, na donjem štono je otoka kraju;...“ („Argonautike“ IV 307 – 313. Prevod, Dr. Marko Višić, ITP „UNIREKS“, Podgorica 2007). 

Stihovi izvornog djela jasno govore da Istar (Drim) ima samo dva rukavca, za razliku od Dunava, koji ih ima na desetin. Isti stihovi jasno kazuju da se Istar uliva jednin rukavcem u Jonsko (danas Jadransko) more a drugi rukavcem u njegov zaliv koji he sezao duboko uz Bojanu,

 

IONSKO MORE NA STARIM KARTAMA JE DOSEZALO DO BOJANE

GDE SU POKRETNE STIJENE – SIMPLEGLADE 

Geografska I geološka poenta djela “Argonautike” su pokretne stijene na ulazu u Kolhidu, koje se nazivaju Simplegade.

Otkud pojam pokretne stijene? 

Dovoljan je pogled na kartu, na geografsko područje između rukavaca Drima i Bojane, pa zapaziti neobične geografske detalje, na prostoru između Drima i Bojane. Danas je to najtrusnije područje Evrope. Jasno se vidi nadprirodna anomalija donjeg toka Drima, kao i anomalija između njegova dva rukavca, prema Skadru i prema moru. Na karti su jasno uočljiva dva dugačka masiva na obali mora, koja su proizvod podzemnih erupcija vulkana, kojeg je Homer opjevao u „Ilijadi“ („Hefest savlađuje Skamandra“ XXI; 342-382). Vulkan ih je odvoio daleko od masiva planine Rumije, a kasnije su se, usled slijeganja terena i čestih zemljotresa na ovom najtrusnijem području Evrope, te stijene neznatno pomjerane, pa su na drevnim slikama, odnosno na slikovnim pismima, prenešene poruke o njinom nestalnom položaju i pokretanju.

SIMPLEGADE SU DANAS OBASUTE PJEŠČANIM NANOSIMA DRIMA

U „Argonautikama“ je posvećena velika pažnja ovom zemljotresnom prostoru. U stihovima se kaže da su se da su stijene prestale da se kreću pošto je lađa Argo prošla između njih: 


„...Kad iz krivudavog puta u uzani pristignu klanac, hridima oštrim sa obje strane opasan, .................. Atena na Olimp ode, kad usudu umakoše zdravi. Stijene se jedna nasuprot drugoj, zauvijek na jednom učvrste mjestu, ko što od blaženih suđeno bi......“ (Argonautike II 548-605).

Ono što je važno napomenuti, takve stijene i trusno područje nikada nijesu nađene na plovidbi za današnje Crno More, a u „Argonautikama“ su „geografski centar“ i poenta plovidbe, Argonauta. 

Grčko ime pokretnim stijena Simplegade, moglo se izvesti od Kolhidske odnosno Trojanske simbolike „su pregrade“ . One su pregrađivale zaliv koji je nastao na tom prostoru poslije erupcije. Taj zaliv su u zadnjih 4-5000 godina prekrili nanosi Drima. Zaliv je veoma slikovito opisan u Argonautikama

„Argonautike“ su, ustvari, slikovni zemljopis Jadranske obale od prije 4-5000. godina.

GDE JE GLAVNI GAD KOLHIDE – AJETOVA AJA

Po stihovima „Argonautika“, glavni grad Kolhide, Aja se nalazio na najudaljenijoj tački Skadarskog jezerea – kaže Novak Andesilić, gdje je i ušće rijeke Fasida, danas Morače. Danas se na tom području nalaze arhaični lokaliteti Oblun i Žabljak Crnojevića I gostilj

“…..  dokle do kraja Crnog ne stignete mora.

Tamo u Kitarskoj zemlji iz Amarantskih

Dalekih gora, gdje kroz Kirkino  polje vrtložni

Fasid goleme vode  u plavo izliva more.

Brzoplovnu tjerajuć lađu ušćem Fasida rijeke

Na velelepne kule Kitarskog Ajeta past će vam

Pogled, ko I na sjenoviti Arejev gaj, na vrhu

Hrasta  rastrto ZLATNO RUNO  nadgleda zmaj.

(Argonautike II 398 – 405 Prevod, Dr. Marko Višić, ITP „UNIREKS“, Podgorica 2007).

 

„Argonautike“ daju jedan precizan hidrografski opis Skadarskog jezera. U djelu se kaže da su Argonauti usidrili lađu Argo u gustoj trski i vrbama u vodi jezera: 

„...To reče, a Jason na nagovor Arga druzima svojim,

naredi da lađu u dubokim usidre vodama, u gustu zašavši trsku...........

“ (Argonautike II; 1281-1283).
Ovo kazivanje se ponavlja i u pjevanju III; 6-7:

„....Dok tamo u trsci, u gustoj heroji u zasjedi skriveni čekali bjehu....“ 

U stihovima su opisane i guste vrbe i mnogobrojno bujno rastinje koje je i danas veoma zastupljeno u Skadarskm jezeru. Inače, Skadarsko jezero je u starijim vremenima nazivano Skadarsko blato i Crno blato, odakle, vjerovatno, i antički naziv slatkovodnom jezeru „Crno more“. Inače ova vegetacija ne može postojati u slanim morskim vodama. Pa su naučnici Pitman i Rajan potpuno u pravu kada kažu da je antičko Crno more, ustvari slatkovodno jezero.

U stihovima „Argonautika“ se jasno kaže da se jedan rukavac Istra (Drima) uliva u Jonsko more. Tim rukavcem Argonauti isplovljavaju iz unutrašnjosti Kolhide.

„............; jedan u Jonsko more izliva vode, IV; 289.

Ako svemu ovome dodamo podatak, da se grad Ulcinj u drevnim spisima sreta kao Kolchinium i Olcinium, a trojanska rijeka Jelinspona (Helespont), na kojoj je sidrište Ahajskih lađa pod Trojom, onda se kockice o Kolhidi I Troji na Jadranu sasvim slažu.